Veilig internetten

Big Data

De voor- en nadelen van big data - © Jan Vašek via stocksnap.io (CC0)

Het internet bevat enorm veel gegevens (data). Tweets, video’s, foto’s, zoekresultaten en profielen op sociale media. Maar ook klantenbestanden en aankoopgegevens.

Dit maakt het voor bedrijven steeds makkelijker om jouw gedrag te voorspellen en te beïnvloeden. Hoe zorg je ervoor dat je controle houdt over jouw gegevens?

Wat is big data?

De hoeveelheid data die we met z’n allen produceren groeit explosief, omdat alles en iedereen online is. Die enorme berg digitale gegevens noemen we big data.

Voordelen van big data

De voordelen voor commerciële bedrijven zijn evident: zij krijgen meer inzicht in het (koop)gedrag van hun klanten. Deze bedrijven noemen het analyseren van grote databestanden ook wel business intelligence.

Big data heeft voor consumenten voordelen: zorg op maat, onderwijs op maat, aanbiedingen op maat. Big data maakt het je makkelijk.

Ook gemeentes of de politie maken steeds vaker gebruik van big data. Om slim beleid te maken of om risico’s in te kunnen schatten.

» In het dossier Internet of things lees je meer over technologie die werkt op basis van big data

Risico’s van big data

Big data kan de privacy schaden. Veel mensen weten niet dat hun gegevens worden doorverkocht aan andere bedrijven.

Bovendien heeft big data meestal meer dan één eigenaar. Big data wordt samengesteld uit verschillende bronnen en komt van verschillende leveranciers. Interpretatie van gegevens buiten de originele context, kunnen leiden tot verkeerde conclusies.

Een ander risico van big data is dat het gezien wordt als neutraal of objectief. Big data wordt verzameld in een specifieke samenleving en op een specifiek moment. Daarmee is het een afspiegeling van de normen en waarden die er dan zijn.

Big data kan ook leiden tot een zogenoemde filter bubble. Met algoritmes wordt aanbod op internet afgestemd op jouw persoonlijke voorkeuren. Daardoor kom je minder snel andere meningen tegen.

Aan de slag! Bescherm je privacy

Veelgestelde vragen

Wat zijn (positieve) voorbeelden van big data?

Ook wetenschap, overheid en journalistiek maken gebruik van big data.

Wat is een algoritme?

Steeds meer websites en apparaten om ons heen maken gebruik van algoritmes; van je favoriete zoekmachine tot je smart-tv.

Een algoritme is een wiskundige formule. Het bestaat uit regeltjes die bepalen hoe een website of apparaat werkt.

Algoritmes worden bijvoorbeeld ingezet door sociale media-platformen om te bepalen wat je op je tijdlijn ziet. En door zoekmachines om de resultaten af te stemmen op jouw voorkeuren. Dit zorgt ervoor dat jij andere informatie tegenkomt op internet, dan iemand anders.

Om te bepalen welke informatie interessant is voor jou, wordt er informatie over jouw interesses verzameld. Dat is informatie die je zelf opgeeft, zoals je leeftijd op je Facebookprofiel. Maar ook informatie die je onbewust achterlaat met je internetgedrag. Als jij een bericht over puppies liket en googlet op een dierenassiel in de buurt, is er grote kans dat je reclames van de dierenwinkel te zien krijgt.

Een risico van algoritmes is dat ze alleen bevestigen wat er al is. Doordat jouw zoekresultaten worden afgestemd op jouw voorkeuren, kom je in een zogenoemde filter bubble terecht.

Wanneer een algoritme zichzelf aanpast op basis van nieuwe informatie (big data), dan noemen we dat kunstmatige intelligentie. De technologie maakt zichzelf slimmer en handiger.

» In het dossier Privacy vind je tips om je internetgedrag beter af te schermen

Wat is content op maat?

Als je surft, laat je (digitale) sporen achter op internet. Zo weten bedrijven veel over jouw voorkeuren en interesses. Op basis daarvan bieden ze je artikelen, foto’s, filmpjes jij het liefst wil zien. Dat noemen we content op maat.

Content op maat vraagt om mediawijze consumenten. Het kan immers onduidelijk zijn waar bepaalde content vandaan komt, hoe deze tot stand komt en met welke intenties de makers ‘m aanbieden.

Wat zijn de voordelen van big data in het onderwijs?

Ook in het onderwijs worden – dankzij digitale leeromgevingen en lesmethodes – allerlei gegevens opgeslagen. Het analyseren van die data is nuttig; we kunnen meten en analyseren hoe scholieren zich gedragen. Dit noemen we Learning Analytics.

In de publicatie Big Data, van hype naar actie wordt gekeken of en hoe je studiesucces van mbo-leerlingen kunt beïnvloeden met het analyseren van big data.

Meer weten?

Wil je meer informatie over big data, kijk dan eens bij deze organisaties:

Website met tips, trics en uitleg om veilig te internetten

Publieke ict-partner voor het onderwijs