Veilig online Sociaal met media

Dreigtweets & haatberichten

Dreigtweets en haatberichten

Dreigtweets en haatberichten zijn berichten op sociale media waarin iemand een bedreiging – of andere negatieve taal – uit. Wat doe je als online gedrag uit de hand loopt? En wat kun je zelf doen om het te voorkomen?


De Week van de Mediawijsheid (4 t/m 11 november 2022) heeft als thema ‘Like en Cancel’, en gaat over het stimuleren van sociaal gedrag online. Tijdens de campagne komen we met interessante inzichten en goede voorbeelden en bieden we handvatten om het samen sociaal online te houden.

» Kijk wat jij kunt doen en lees meer over het thema


Waarom sturen mensen haatberichten?

Iemand kan haatberichten sturen om onwaarheden te verspreiden, om de mening van anderen te beïnvloeden, om onrust te veroorzaken of om zijn of haar boosheid over een onderwerp kenbaar te maken. De berichten kunnen gericht zijn aan één persoon, een (bevolkings)groep, instanties, scholen of evenementen.

Sommige mensen beseffen niet dat anderen hun berichten kunnen lezen. Ze wanen zich ‘veilig’ en onzichtbaar. Vaak zijn deze berichten eigenlijk als grap bedoeld.

Ook online discussies kunnen hoog oplopen en uitmonden in haatberichten. De zwarte pieten-discussie is daar een voorbeeld van. Maar ook vluchtelingen, of bijvoorbeeld de stikstofcrisis maken online veel emoties los.

De impact van haatberichten kan groot zijn. In 2019 startte SIRE de campagne #doeslief om Nederlanders bewust te maken van (online) asociaal gedrag en de gevolgen hiervan op anderen. En sinds 2021 is Netwerk Mediawijsheid actief met de campagne Samen Sociaal Online.

Welke technieken en strategieën worden gebruikt bij online haat en het verspreiden van complottheorieën? En wat is de impact ervan op het online en offline debat? Bekijk de aflevering ‘Handboek voor haatzaaiers’ van Medialogica (HUMAN).

Wat kun je doen tegen dreigtweets en haatberichten?

Dreigberichten worden door de politie erg serieus genomen. Tegen online beledigingen, haatposts, trollen en grove berichten wordt echter vaak weinig gedaan. Dit is juridisch moeilijk, bovendien verdienen websites geld aan dergelijke berichten. De aandacht leidt tot meer bezoekers, meer clicks en meer advertentie-inkomsten.

Nare berichten die je online ziet, kun je vaak rapporteren. Kom je een negatieve post tegen? Vraag je dan ook af of het wel waar is wat er staat. En met welke reden iemand het bericht geschreven kan hebben.

Het kan lastig zijn om te bepalen welke vervelende berichten, foto’s of filmpjes verwijderd moet worden. Als je eigenaar bent van een blog, YouTube-kanaal of sociale media-account, is het zelfs zo dat je zelf ook verantwoordelijk bent voor de berichten die je krijgt.

Maar je mag niet zomaar elke negatieve reactie verwijderen. ‘Haters’ hebben namelijk ook rechten en mogen niet worden beperkt in het uiten van hun mening. Hoe kun je hier het beste mee omgaan? Jurist Charlotte Meindersma geeft op haar website tips en meer informatie.

Ook sociale mediaplatforms zoals Facebook en Instagram (Meta), Twitter en TikTok stellen hierover hun eigen richtlijnen op. Naast deze richtlijnen komen platformen soms met aanvullende initiatieven om hate speech tegen te gaan op hun platform. Zo heeft Faceboko het project Counterspeech. En ligt TikTok op regelmatige basis toe wat voor nieuwe (technische) maatregelen ze tegen hate speech nemen.

Aan de slag met netiquette!

Sociale media zijn heel leuk. Maar hoe ga je online met elkaar om? Online omgangsvormen noemen we ook wel netiquette. Het zijn ongeschreven regels over hoe je je moet gedragen op internet.

Waar liggen de grenzen van online gedrag? Wat deel je wel, wat niet en waarom (niet)? Welke verantwoordelijkheid heb je zelf? Ga aan de slag met positieve online omgangsvormen. En lees de tips over het bevorderen van online pro sociaal gedrag.

Dreigtweets en haatberichten kunnen ook een vorm van pesten zijn. Beschermd door anonimiteit gaat cyberpesten veel verder dan andere vormen van pesten. Wat kun je doen om online pesten te voorkomen? En hoe pak je het aan als jij of iemand in je omgeving wordt gepest? Bekijk het dossier Online pesten.

Een kind begeleiden, doe je niet door uitsluitend te wijzen op regels of gevaren. Het gaat ook over het stimuleren van positief gedrag en het inzichtelijk maken van mogelijkheden en kansen. Hiervoor is bijvoorbeeld lesmateriaal over omgangsvormen op internet beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Hoe ziet een dreigtweet eruit?

Voorbeelden van dreigtweets – specifieke (doods)bedreigingen op Twitter – werden tot 2017 door Twitteraccount @doodsbedreiging verzameld.

Wat is doxing?

Doxing, waarschijnlijk heb je dit woord wel eens voorbij zien komen. Vaak gaat het over politici, journalisten op opiniemakers die ‘gedoxt’ worden. Maar wat is doxing precies?

Doxing is een samenvoeging van de Engelse woorden ‘dropping dox’, wat zoveel betekent als ‘documenten publiceren’. Het komt neer dat iemand met kwade bedoelingen persoonlijke informatie van jou deelt. Bijvoorbeeld je adres, of je telefoonnummer. 

Deze informatie kan uit allerlei (openbare) bronnen komen. Je telefoonnummer staat misschien op de website van je werkgever. Of je hebt een eigen bedrijf, waardoor je adres zonder al te veel moeite op te sporen is. Bij doxing onthullen de daders persoonlijke of vertrouwelijke gegevens niet zomaar. Vaak is het doel iemand intimideren en gebeurt dat met een vooropgezet plan. Door bijvoorbeeld het privéadres van iemand bekend te maken, wil de dader zijn doelwit angst aanjagen. ‘Ik weet waar je woont, dus pas op je woorden’.

Tips om doxing tegen te gaan

Met de volgende tips verklein je de kans om slachtoffer te worden van doxing:

  1. Zorg dat je je wachtwoorden geheim houdt en op een veilige plek bewaart
  2. Controleer regelmatig of je contact- of adresgegevens makkelijk te vinden zijn. Wees ook terughoudend met het delen van deze informatie.
  3. Ga na wie jouw gegevens op sociale media kunnen zien. Staat je profiel op openbaar of privé? Dit kun je instellen via de privacyinstellingen.

Lees meer over doxing:

Ik word gepest. Waar kan ik terecht?

Er zijn diverse meldpunten waar je terecht kunt voor hulp en advies bij (online) pesten:

Meer weten?

Wil je meer informatie, dan helpen deze organisaties je op weg.

Opleiding die o.a. ingaat op de maatschappelijke context van pesten en digitaal pesten

Website voor kinderen, jongeren, ouders en leerkrachten over pesten op school

Opleiding gericht op mensen werkzaam met jeugd en geeft recht op het certificaat ‘Social Media Professional'

Biedt deskundigheidsbevordering voor (opvoed)professionals op het gebied van mediawijsheid

Meldknop.nl - Iets vervelends gebeurd op internet? Meld het hier!