Voor ouders

Gamen

Gamen » goed of slecht? Van fitte hersenen tot verslaving

Van casual games tot uitgebreide virtuele werelden; games bieden veel jongeren vermaak en (ont)spanning.

Te veel gamen kan verslaving en agressie met zich meebrengen. Maar het allergrootste gevaar – bij normaal gamegedrag – is het vele zitten. Bijna alle kinderen en jongeren bewegen te weinig, dat heeft grote gevolgen voor hun gezondheid.

Wat moet je als opvoeder weten?

De voordelen van gamen

Spelen is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Dat geldt ook voor digitaal spelen. Uit een video van het NRC blijkt dat gamen je ook slimmer kan maken. In deze video wordt uitgelegd wat het effect van gamen is op je hersenen.

Digitaal spelen geeft positieve effecten op het gebied van:

  • Oog-handcoördinatie
  • Doorzettingsvermogen
  • Reactievermogen
  • Werkgeheugen
  • Geduld
  • Probleemoplossend vermogen
  • Samenwerking
  • Engels
  • Ruimtelijk inzicht
  • Creativiteit

De risico’s van gamen

Verreweg het meest negatieve effect – bij normaal gamegedrag – is het vele zitten. Een inactieve leefstijl is een gevaar dat voor bijna alle kinderen en jongeren op loer ligt en grote gevolgen heeft voor hun gezondheid.

Overmatig gamen kan risico’s zoals verslaving en agressie met zich meebrengen. Gameverslaving is een serieus probleem waarvoor hulp moet worden gezocht bij professionele instanties. In 2014 bleek uit cijfers van verslavingsklinieken met een jeugdafdeling dat steeds meer jongeren zich daar melden om af te kicken van hun verslaving. Deze gamers zijn soms pas 10, 11 of 12 jaar oud. Ook zijn ze erger verslaafd dan enkele jaren geleden.

De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) heeft gameverslaving in 2018 erkend als officiële verslaving. Typische kenmerken voor een gameverslaving zijn:

  • Een gebrek aan controle over hoeveel je gamet
  • Een voorkeur voor gamen ten opzichte van andere dagelijkse activiteiten
  • Het blijven gamen, ook als dat negatieve consequenties heeft

Sommige wetenschappers zijn tegen de officiële erkenning van gameverslaving. Zij pleiten voor meer onderzoek naar probleemgedrag rondom gamen. Zo is het volgens Tony van Rooij van het Trimbos Instituut nog niet duidelijk of het gamegedrag een symptoom is van problemen of een oorzaak (of beide).

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat gamen agressie kan opwekken. Er zijn wel omstandigheden waarbij kinderen eerder geneigd zijn om agressief te reageren n.a.v. games, deze omstandigheden moeten vooral in de thuissituatie worden gezocht.

eSports

eSports is het online competitief gamen. Gamers nemen het individueel of in teamverband tegen elkaar op in een wedstrijd. Denk hierbij aan games als World of Warcraft en FIFA. Iedereen kan live meekijken via streams. Het streamen van wedstrijden gebeurt voornamelijk via platforms als Twitch, YouTube en Facebook.

eSporters zijn professionele gamers. De belangrijkste inkomstenbronnen zijn het spelen van toernooien, het streamen van wedstrijden en sponsoring. De game League of Legends wordt wereldwijd gezien als hoofdrolspeler in de eSport wereld. De ongekende populariteit van eSports is een voorbeeld van de veranderde relatie tussen mens en technologie.  Het streamen van en vertellen over je eigen gameplay was vroeger niet op zo’n grote schaal mogelijk. Destijds communiceerden gamers voornamelijk via headsets. Met de technologische mogelijkheden die er momenteel zijn trekt eSports honderden miljoenen gamers en toeschouwers.

Livestreamen

Een van de grotere hypes op het gebied van gamen is het livestreamen van games op internet. Dit gebeurt vooral op het populaire platform Twitch. De interactie tussen de kijker en de ‘streamer’ is de voornaamste reden waarom het streamen van games – in relatief korte tijd – zo groot is geworden. Kijkers kunnen tijdens de live uitzending met elkaar praten en de ‘streamer’ kan bijvoorbeeld antwoordgeven op vragen.

Op Twitch is het gebruikelijk om een donatie te vragen aan kijkers. In ruil voor een donatie kan een kijker bijvoorbeeld een liedje aanvragen, of een boodschap laten horen in de live uitzending.

Een nadeel aan Twitch is dat er relatief vaker grof taalgebruik of expliciete beelden te zien zijn. Dit komt doordat de uitzendingen live zijn en moderatie daardoor langzamer gaat.

Serious game over mediawijsheid: MediaMasters

MediaMasters is een spannende en interactieve serious game op het gebied van mediawijsheid. De game is bedoeld voor leerlingen in groep 7 en 8 in het basisonderwijs. Het kan het hele schooljaar worden gespeeld, met het hoogtepunt tijdens de Week van de Mediawijsheid. Met MediaMasters maken leerlingen spelenderwijs kennis met de kansen en de gevaren van media.

» Lees meer en bekijk filmpjes in ons dossier MediaMasters

MediaMasters Club over Gaming

Wat betekent het om een game te maken? Is gamen sociaal? En wat maakt games verslavend? Leerlingen uit groep 7 en 8 gaan aan de slag met MediaMissies, een doe-opdracht, een thuisopdracht en een stelling rondom dit thema. Deze MediaMasters Club is tot stand gekomen met medewerking van Het Klokhuis, CodeCombat, Mijn Kind Online, Bomberbot, KidsWeek en Scratch.

» Naar de MediaMasters Club

Je kind verstandig laten gamen? Zo ga je aan de slag!

Veelgestelde vragen

Wat is gamification?

Gamification is het gebruiken van gamedenken, gametechnieken en spelelementen in een niet-game omgeving. Het doel is om spelenderwijs gedrag te veranderen, betrokkenheid te creëren en kennis over te dragen.

Gamification wordt ingezet in het onderwijs, door bedrijven, de gezondheidszorg, musea en bijvoorbeeld ter bevordering van sportprestaties. De VPRO thema-uitzending Game of Phones laat zien welke maatschappelijke invloed gamification heeft. Naast positieve kanten, zijn er ook risico’s op bijvoorbeeld het gebied van privacy.

Met gamification aan de slag? Cubiss heeft een e-learning over gamification ontwikkeld voor het onderwijs, mediacoaches en bibliotheken om op een laagdrempelige manier meer te weten te laten komen over het onderwerp.

 

 

Wat zijn serious games?

Serious games zijn een vorm van gamification.

Wat is een MMORPG?

MMORPG’s zijn online games waarbij een groot aantal mensen met (of tegen) elkaar spelen. Bekende voorbeelden zijn World of Warcraft of Star Wars: The Old Republic.

Hoe voorkom je (onverwachte) kosten bij in-app aankopen?
Wat is game literacy?

Mediawijsheid bij gamen, noemen we ook wel game literacy.

Wat is ludo literacy?

Al gamend leren noemen we ook wel ludo literacy.

Meer weten?

Wil je meer informatie over (verstandig) gamen, dan helpen deze organisaties je verder:

Crossmediaspecialist, ontwikkelt onder andere serious games

Vlaamse Kenniscentrum voor Mediawijsheid

Voor al je vragen over zwangerschap, opvoeden en opgroeien

Deskundigen geven antwoord op vragen over kinderen en media

Dé vindplaats voor games in het onderwijs

Informatie, hulp en advies voor ouders en opvoeders