Sociale media

Sexting

Sexting, sociale media, seks, jongeren, mediawijshied

Online flirten, daten en experimenteren kan heel leuk zijn. Maar sexting en online porno brengen ook risico’s met zich mee. Hoe zorg je dat online seksualiteit leuk blijft?

Wat is sexting?

Sexting is het verzenden/ontvangen (texting) van seksueel getinte teksten, foto’s of filmpjes. Jongeren ontdekken hun seksualiteit voor een belangrijk deel via internet. Sexting is spannend, maar kan ook negatieve gevolgen hebben.

Sexting wordt in Nederland gedoogd mits er wederzijds goedvinden is. Sexting is echter strafbaar als het om minderjarigen gaat. Volgens het Wetboek van Strafrecht maak je kinderporno. Al vanaf 12 jaar kan je worden vervolgd voor het maken, bezitten en verspreiden van kinderporno. De wet houdt daarbij geen rekening met experimenteergedrag van jongeren.

Sexting kan heel leuk zijn

De online omgeving is voor jongeren een belangrijk onderdeel van hun wereld. Ze experimenteren, verkennen grenzen, willen erbij horen en ontdekken hun seksualiteit. Jongeren zijn veel online en delen veel foto’s en filmpjes met elkaar. 1 op de 8 jongeren heeft wel eens een naaktfoto of seksfilmpje van zichzelf naar iemand gestuurd.

Sexting is meestal onderdeel van seksueel experimenteren en gebeurt vaak binnen een relatie. Sexting kan daarmee iets leuks zijn, zolang je er allebei plezier aan beleeft. Uit het landelijke onderzoek ‘Seks onder je 25e’ van Soa Aids Nederland en Rutgers blijkt dat jongens het over het algemeen leuk vinden om de beelden te zien en meisjes het vaak leuk vinden als er een foto of filmpje van hen wordt gemaakt. Maar dat betekent niet dat iedereen het prettig vindt. Belangrijk is dat je altijd je eigen gevoel volgt. Als je twijfelt, vraag dan bijvoorbeeld iemand die je vertrouwt om advies.

Wat zijn de risico’s van sexting?

De beelden die via sexting zijn verstuurd, kunnen worden misbruikt voor chantage of bijvoorbeeld uit wraak op internet worden verspreid. Ook komt het voor dat een foto per ongeluk wordt doorgestuurd en in verkeerde handen terecht komt. Wanneer de beelden eenmaal online staan heb je er geen controle meer over. De bekendste risico’s van sexting zijn cyberpesten, wraakporno en afpersing.

Het probleem is dus niet sexting zelf, maar het ongewenst verspreiden van het bericht en het beschamen van mensen, ofwel shame sexting.

Op school en online krijgen voornamelijk meisjes te maken met victimblaming en slutshaming wanneer hun foto’s zijn verspreid. Het slachtoffer wordt dan veroordeeld om het maken van de beelden. De impact hiervan op het leven van het slachtoffer is vaak groot. De politie ziet een groeiend aantal jongeren dat erg ongelukkig wordt van de gevolgen van sexting en roept jongeren daarom met klem op geen naaktfoto’s meer te maken.

Wraakporno

Wraakporno is het online zetten van naaktfoto’s/filmpjes van je ex. Dankzij mobiele telefoons en sociale media verspreidt dit materiaal zich razendsnel.

      • Slachtoffer? Je kunt terecht bij meldknop.nl of helpwanted.nl
      • Verwijder materiaal pas na overleg met de politie, het kan belangrijk bewijsmateriaal bevatten
      • Hoe sneller je reageert, hoe beter. De kans op verdere verspreiding wordt kleiner
      • Denk goed na voordat je uit de kleren gaat

Toch een filmpje maken? Houd je gezicht, tatoeages of andere duidelijke kenmerken buiten beeld. Let op dat ook dit niet je anonimiteit garandeert.

In 2018 wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel om wraakporno strafbaar te stellen en is een werkgroep in werking gesteld om wraakporno aan te pakken.

Sextortion

Sextortion is afpersing met een seksueel getinte foto of video. De daders willen vaak geld of meer pikante foto’s. Sextortion komt van de Engelse woorden ‘sex’ en ‘extortion’, wat afpersing betekent. 

Zelf slachtoffer van sextortion? Bekijk tips op helpwanted.nl

Europol publiceerde in 2017 een uitgebreid rapport over sextortion. Daarin wordt onder andere ingegaan op de redenen van daders en de verregaande gevolgen voor slachtoffers. Naar aanleiding hiervan werd de bewustwordingscampagne ‘Say No’ gelanceerd. Bekijk de campagnefilm rechts op deze pagina en lees meer op de website van Europol.

Dit kun je als opvoeder doen (of laten)

Maak bijvoorbeeld deze afspraken met je puber:

  • Denk goed na voordat je uit de kleren gaat
  • Toch spannende foto’s maken? Lees eerst deze tips
  • Foto’s van anderen doorsturen, is not-done

Ben je slachtoffer? Dan kun je dit doen (of laten)

Op dit moment moeten slachtoffers veel zelf doen om ervoor te zorgen dat de beelden van internet afgaan. In opdracht van de Tweede Kamer bekijkt een ambtelijke werkgroep of er een spoedprocedure kan komen om snel naaktbeelden van internet af te halen, of slachtoffers hiervan beter geholpen kunnen worden en of het verspreiden van die beelden als apart delict strafbaar gesteld moet worden.

MediaMasters over sexting

Met de serious game MediaMasters maken groepen 7 en 8 spelenderwijs kennis met mediawijsheid. Verken samen met de klas de MediaMasters-wereld en volbreng de MediaMissies over verschillende mediawijze thema’s. In de wijk ‘De Schaduwzijde’ gaan leerlingen aan de slag met de onderwerpen online pesten, cybercrime, sexting en grooming.

» Speel MediaMasters

Veelgestelde vragen

Is sexting strafbaar?

Officieel is sexting strafbaar als het om minderjarigen gaat. Volgens het Wetboek van Strafrecht maak je immers kinderporno. Een veroordeling hiervoor blijft levenslang staan.

In Nederland wordt sexting gedoogd mits er wederzijds goedvinden is.

Iemand kan vervolgd worden als er sprake is van een (of meer) van onderstaande zaken:

  • Er is sprake van druk of dwang
  • De beelden zijn verspreid
  • Degene van wie de beelden zijn gemaakt wist dit niet
  • De betrokkenen zijn ongelijkwaardig, bijvoorbeeld bij een groot leeftijdsverschil
  • De beelden zijn gebruikt voor pesten of chantage
  • De beelden zijn gemaakt om er geld mee te verdienen

De politie houdt rekening met de motivatie achter het verspreiden van het beeldmateriaal: gebeurde dit met (kwade) opzet of per ongeluk?

Is wraakporno strafbaar?

Nee, in Nederland is wraakporno (nog) niet strafbaar. Stellen kunnen bij de notaris wel een zogenaamde ‘sociale media clausule’ laten opnemen in hun testament of samenlevingscontract. Daarin beloven zij – op laste van een geldboete – dat ze geen foto’s van elkaar zullen verspreiden, mocht hun relatie op de klippen lopen.

Wat is sextortion?

Sextortion is afpersing met een seksueel getinte foto (of video). De afperser wil geld of meer pikante foto’s. Vaak zijn de foto’s gestolen via sociale media, e-mails, door het overnemen van webcams of door apparatuur te stelen.

Sextortion is niet hetzelfde als grooming of sexting, hoewel het vaak samengaat. Voor meer hulp kun je terecht bij de instanties hieronder.

Waar kan ik aangifte doen?

Er zijn diverse meldpunten waar je terecht kunt voor hulp en advies over grooming, kinderporno, sextortion, loverboys en ander (online) seksueel misbruik.

Er circuleren naaktfoto’s en/of seksfilmpjes van leerlingen op school. Wat te doen?

Scholen worden regelmatig geconfronteerd met ongewenste foto’s en filmpjes.

Zijn er lespakketten over sexting, seksualiteit en (online) liefde?

Kijk eens bij:

Andere vormen van liefde op internet

Porno kijken

Wereldwijd is het bekijken van porno een van de meest voorkomende activiteiten op internet. Ook jongeren kijken online naar porno. Het is een manier om te experimenteren op seksueel gebied.

Uit onderzoek blijkt dat het bezoeken van 18+ websites door hun kind een grootste zorg van ouders is. Het grootste gevaar daarbij is dat kinderen kunnen schrikken van de beelden en/of hen een verwrongen seksbeeld geeft.

Om te stimuleren dat ouders met hun kinderen in gesprek gaan, lanceerde SIRE de campagne ‘Praat met je kind over porno, voordat internet het doet’. Ouders zouden hun kind moeten voorbereiden op de beelden die zij op internet kunnen tegenkomen.

Online daten

Online daten is het leggen van contacten via internet om er een relatie aan over te houden. Dit gebeurt via datingsites en sociale media zoals Tinder. Uit onderzoek blijkt dat de seksuele ontwikkeling van jongeren voor een deel verschoven is naar de online wereld. Aan de ene kant biedt de online wereld meer mogelijkheden om contacten te leggen. Aan de andere kant wordt de drempel om ‘in het echt’ op iemand af te stappen groter. Mede door de invloed van sociale media beginnen jongeren later aan seks.

Ook aan online daten zijn risico’s verbonden. Wees alert op nepprofielen en realiseer je het gevaar van afspreken met een onbekende. Ook bevat je profiel veel persoonlijke informatie. Dit maakt je kwetsbaar. Bedenk dat deze gegevens soms worden bewaard, ook lang nadat je je profiel hebt verwijderd.

Grooming
Op internet is grooming de term die we gebruiken voor digitaal kinderlokken; het benaderen van kinderen voor seksueel contact. Grooming is in Nederland verboden.

Loverboys
Ook loverboys zijn actief op internet. Via chatrooms leggen zij contact met meisjes, vaak kwetsbare, onzekere of eenzame meiden. Door hen veel complimentjes en aandacht te geven worden de meisjes verleid. Eenmaal verliefd, dwingen zij haar de prostitutie in te gaan.

Hulp of advies nodig?

Deze organisaties helpen je verder:

Expertisecentrum voor relaties, liefde en seks bij jongeren

Deskundigen geven antwoord op vragen over kinderen en media

Meldknop.nl - Iets vervelends gebeurd op internet? Meld het hier!

Aware Online zorgt bij verschillende doelgroepen voor bewustwording op het internet

Website over online seksueel misbruik van kinderen en jongeren