Voor ouders

Kinderen 0-6 jaar

Media voor jonge kinderen, baby's, peuters en kleuters

De leefomgeving van kinderen medialiseert in rap tempo. Ook bij de allerkleinsten. Of het nu gaat om swipende peuters, aan tablets gekluisterde kleuters of het internet of toys: voor kinderen van nu is spelen met media iets van alledag.

Veel ouders beseffen dan ook dat het verstandig leren omgaan met media een steeds belangrijker onderdeel van de opvoeding is geworden. Maar hoe pak je dat als ouder het beste aan?

Apps voor baby’s, peuters en kleuters

Veel ouders denken dat hun (jonge) kind iets kan leren van apps. Baby’s van 0 tot 2 jaar kunnen niets leren van een app. De hardware van hun hersens is daar nog niet aan toe. Dat bevestigen Nederlandse wetenschappers in de whitepaper Ukkies, hun brein & mediaopvoeding. Baby’s ontwikkelen hun brein door ervaringen op te doen in de 3D-wereld, iets wat een plat scherm niet kan bieden.

Wel kan een goede app de fantasie prikkelen, nieuwsgierig maken en aanzetten tot spel en naspelen. Wat zijn dan goede apps voor baby’s, peuters en kleuters?

Kleintjes van 2 tot 6 jaar leren waarschijnlijk ook niets van apps. Tenminste, als we onder leren verstaan: het lezen van letters, woorden en cijfers. De hardware in het brein van peuters en kleuters kan dat aan vanaf een jaar of 5/6.

Maar…

Kleine kinderen beleven wél plezier aan apps. Dat argument is ook belangrijk. Gebruik apps daarom vooral als aanvulling op – en niet ter vervanging van – ‘echt’ speelgoed.

Goede kinderapps zoeken. Waar begin je?

Er zijn zo’n 400.000 kinder-apps verkrijgbaar. Hoe vind je de pareltjes in dat grote aanbod?

Mijn Kind Online adviseert waar je op moet letten als je een kinderapp zoekt:

Aantrekkelijkheid
  • Is ontworpen voor een beperkte leeftijdscategorie. Dus 6-7 jaar en niet 6-12 jaar.
  • Sluit aan bij de belangstelling, belevingswereld en het ontwikkelingsniveau van het kind
  • Maakt gebruik van humor om kinderen uit te dagen en te motiveren
  • Maakt gebruik van de specifieke eigenschappen van een smartphone of tablet
  • Bij apps voor jonge kinderen worden ouders in het spel betrokken
  • Geeft ouders tips over het gebruik van apps in interactie met het kind
  • Geeft handreikingen aan het kind wat te doen als hij is vastgelopen
  • Biedt de mogelijkheid om een spel te spelen binnen de korte tijd dat een kind zich kan concentreren op een spel en binnen de tijd dat een ouder dit gemiddeld toestaat. Dat is ongeveer 3 minuten.
  • Beloont de inzet van de speler
Betrouwbaarheid
  • Heeft een goede mix tussen plezier en educatieve waarde
  • Introduceert schoolse stof aansluitend op de methode die in ons land gebruikt wordt
  • Bevat geen reclame uitingen
  • Geeft de speler geen gelegenheid tot uitgeven van geld in een spel
  • Biedt geen mogelijkheid om extrene links aan te klikken en op andere websites te komen
Gebruiksvriendelijkheid
  • Geeft relevante informatie aan ouders
  • Past taalgebruik aan de doelgroep aan
  • Navigatie houdt ook rekening met de motoriek van de leeftijdsgroep
  • Maakt geen gebruik van softwear die apart gedownload moet worden
  • Heeft een snelle laadtijd
  • Geeft de mogelijkheid om tussentijds vorderingen op te slaan

Vragen over online veiligheid, schermtijd en apps voor (jonge) kinderen? Volg een 5-delige e-cursus ‘Mediawijs opvoeden bij peuters & kleuters’.

Wat doet je kind op een beeldscherm?

Kinderen in de leeftijd van nul tot en met zes jaar kijken ruim twee uur per dag naar een scherm. Een derde van de ouders weet niet wat hun kinderen dan zien. Vooral YouTube-filmpjes kijken peuters en kleuters zonder ouderlijk toezicht. Dit blijkt uit het onderzoek Iene Miene Media 2017.

» Bekijk het rapport Iene Miene Media 2017
» Bekijk hier de eerdere Iene Miene Media-onderzoeken

Media Ukkie Dagen

Mediawijzer.net organiseert jaarlijks de Media Ukkie Dagen. Hiermee wil ze ouders en opvoeders informeren over de mogelijkheden én beperkingen van media in de opvoeding. De campagne richt zich specifiek op kinderen tussen de 0 en 6 jaar. In 2017 vonden de Media Ukkie Dagen plaats van vrijdag 31 maart t/m vrijdag 7 april.

Vragen die tijdens de Media Ukkie Dagen aan de orde komen zijn:

  • Welke vaardigheden kunnen kinderen leren via media en welke juist niet?
  • Welke content past bij welke leeftijd, bij welke groeifase?
  • Wat zijn goede programma’s, hoe herken je die?
  • Wat zijn goede apps en websites voor (kleine) kinderen?
  • Voor welke opvoeddoelen zijn media uitstekend geschikt en welke zaken kun je beter op een andere manier aanpakken?

#MUD17: Slim opgroeien met schermen

Schermen hebben een grote aantrekkingskracht op de allerkleinsten. De ukkies weten feilloos hun favoriete filmpje of app te vinden op de tv, smartphone van mama of tablet van opa. Ze vermaken zich er prima mee. Wel hebben veel ouders vragen over het mediagebruik van hun jonge kinderen. Zitten zij niet te lang achter een scherm? En de content die ze bekijken, is dat goede content?

Daarom stonden de Media Ukkie Dagen van 31 maart t/m 7 april 2017 in het teken van ‘Slim opgroeien met schermen’.

» Lees meer over de campagne op mediaukkies.nl

Eerdere edities van de Media Ukkie Dagen

Media Ukkie Dagen 2016
De Media Ukkie Dagen 2016 vonden plaats van 1 t/m 8 april en stonden in het teken van ‘Spelen met media’. Nieuw dit jaar was de Media Ukkie Challenge waarin ouders worden uitgedaagd om te ervaren hoe leuk en nuttig het is om samen met hun jonge kind (0-6 jaar) met media bezig te zijn. Zij kunnen ook buiten de Media Ukkie Dagen met de challenge aan de slag.

De Media Ukkie Award, de prijs voor beste app voor ukkies van 0 t/m 6 jaar, ging dit jaar naar de app Bollo, gemaakt door IJsfontein en uitgegeven door Landal GreenParks B.V.

Media Ukkie Dagen 2015
In 2015 werden de Media Ukkie Dagen gehouden van 26 maart t/m 2 april. Uit het onderzoek Iene Miene Media 2015 blijkt dat ouders steeds vaker in een spagaat komen door de toename van het mediagebruik van hun kinderen. Aan de ene kant staan ze hun kinderen steeds vaker en langer toe om met tablets en computers te spelen, zelfs tot in de slaapkamer. Aan de andere kant zijn ouders er ook van overtuigd dat media geen ‘must’ voor hun kinderen zijn en vinden ze dat kinderen beter iets anders kunnen doen dan met media bezig te zijn.

Speciaal voor de Media Ukkie Dagen 2015 heeft Family Factory in samenwerking met Mediawijzer.net een Inspiratieboekje ontwikkeld. Boordevol praktische tips over mediaopvoeding van én voor ouders met jonge kinderen.

De app Heksje & Willem won de Media Ukkie Award 2015.

Media Ukkie Dagen 2014
In 2014 organiseerde Mediawijzer.net van 9 t/m 18 april voor de 3e keer de Media Ukkie Dagen. 

Tijdens de Media Ukkie Dagen werd van alles georganiseerd:

De Media Ukkie Award 2014 werd gewonnen door Noa’s sterren.

Media Ukkie Dagen 2013
In 2013 vonden de Media Ukkie Dagen plaats van 8 t/m 17 april 2013. In dit artikel lees je een aantal hoogtepunten van de Media Ukkie Dagen 2013, de publicatie van het onderzoek Iene Miene Media 2013 naar mediagebruik door kleine kinderen, het Deltaplan Mediaopvoeding en activiteiten en initiatieven van netwerkpartners van Mediawijzer.net.

De Media Ukkie Award 2013 werd gewonnen door (te) Gekke Dierentuin.

Doe mee met de Media Ukkie Challenge!

Met de Media Ukkie Challenge ontvangen ouders en/of opvoeders 7 dagen lang handige tips en leuke opdrachten in de mailbox om actief aan de slag te gaan met mediaopvoeding.

Ontdek de 7 verleidingen in Media Ukkie Land

De makers van televisieprogramma’s maken gebruik van verschillende verleidingstechnieken. Ze trekken de aandacht van je kind, sturen gedrag en beïnvloeden het beeld dat je kind heeft van de werkelijkheid.

In Media Ukkie Land in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (Hilversum) gaan kinderen aan de slag met allerlei activiteiten. Als ouder volg je hen en zie je op welke verschillende manieren ze beïnvloed worden door de media. Media Ukkie Land biedt ouders en opvoeders tips en inzicht in gedrag.

(Les)materiaal mediawijsheid voor peuters & kleuters

Er zijn diverse initiatieven die professionals, zoals pedagogisch medewerkers, helpen bij verantwoord mediagebruik in hun dagelijkse werk. Bekijk in het dossier Lesmateriaal een overzicht van (les)materiaal voor bijvoorbeeld de kinderopvang.

Kleuteruniversiteit maakt, in samenwerking met uitgevers van kinderboeken, digitale thematische projecten voor (kleuter)leerkrachten op basis van (prenten)boeken.

Wat doet de bibliotheek voor ukkies?

De Bibliotheek op school heeft speciale aandacht voor de betrokkenheid van ouders bij lezen met jonge kinderen. Dit bevordert de taalontwikkeling en legt een basis voor de mediawijsheid van kinderen.

Het programma BoekStart (een samenwerking van Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek) stimuleert lezen met baby’s, dreumesen en peuters. Ouders ontvangen gratis een koffertje met daarin een voorleesboekje en een cd.

Veelgestelde vragen

Welk effect hebben media op jonge kinderen?

Onderzoek naar de effecten van mediagebruik op (heel) jonge kinderen staat nog in de kinderschoenen. Er is nog weinig ontdekt of echt wetenschappelijk bewezen. Wel weten we dat kinderen vaak media gebruiken die (nog) niet aansluiten op hun ontwikkelingsfase.

Het brein van een kind tussen 0 en 2 ontwikkelt zich vooral op basis van ervaringen zoals aanraken, bewegen, voelen en proeven. Iets wat je alleen in de ‘echte’ wereld kunt ervaren.

Welke publicaties zijn er op het gebied van (jonge) kinderen en media?
Hoe lang mag je kind op de tablet?

Hoe vaak en hoe lang mag je peuter of kleuter op de tablet, smartphone of computer? Mijn Kind Online geeft advies over schermtijd.

Wat is een goede app voor ukkies?

De Media Ukkie Award is de prijs voor beste app voor peuters en kleuters van 0 t/m 6 jaar. De winnaars van afgelopen jaren waren:

Hoe filter, beperk of controleer je het mediagedrag van je kind?

Media zijn overal, en kinderen kunnen er vaak makkelijk bij. Leuk en handig, maar voor ouders is het vaak geen prettig idee dat hun kind zomaar overal mee geconfronteerd kan worden. Met Parental Control functies, die vaak al worden meegeleverd met apparaten en programma’s, kunnen ouders inhoud filteren of blokkeren, en het mediagedrag beperken en controleren waar nodig.

Parental Control is geen vervanging van een goed gesprek met je kind over mediagedrag, maar wel een handig hulpmiddel. Kijkwijzer zette tips, voorbeelden en handleidingen op een rij.

Hoe gebruik je media in de kinderopvang?

Mediawijzer.net, het Nederlands Jeugdinstituut en Sardes deden in 2014 onderzoek naar het gebruik van (digitale) media in de kinderopvang.

Enkele resultaten:

  • 4 van de 10 Nederlandse kinderopvanginstellingen gebruiken geen digitale media bij de opvang van kinderen van 2 t/m 4 jaar.
  • Zij doen dit niet, omdat zij deze media niet geschikt vinden voor kinderen (47%) of omdat zij daar de financiële middelen niet voor hebben (40%).
  • Van de kinderopvanginstellingen die digitale media wel inzetten (60%) heeft het merendeel (54%) geen specifieke richtlijnen voor het gebruik opgenomen in haar pedagogisch beleidsplan.
  • Als er in het pedagogisch beleidsplan aandacht aan digitale media wordt besteedt, betreft dat vooral afspraken over de tijd die kinderen met media doorbrengen en criteria voor welke media wel of juist niet geschikt zijn voor kinderen.
  • Luistermedia, zoals radio of cd-speler zijn de meest gebruikte digitale media (94%), gevolgd door kijkmedia, zoals televisie en dvd (69%).
  • 32% van de locaties beschikt over interactie-media, zoals computers, tablet of smartphone; 11% heeft speelmedia, zoals een spelcomputer of spelconsole. 18% van de kinderopvanginstellingen geeft aan dat ze beschikken over alle typen media.

Het gehele onderzoek lees je hier.

Wat zijn in-app aankopen?

Met in-app aankopen koop je extra functies/levens/levels in (veelal gratis) spelletjes. Vooral voor kinderen is dit misleidend: ze realiseren zich niet je met echt geld moet betalen. Het resultaat: hoge rekeningen voor ouders.

Op verzoek van de Europese Commissie gaat Google Europa dergelijke games niet langer adverteren als gratis en kinderen niet langer aansporen om in-app aankopen te doen.

Waar vind ik kwalitatieve en handige boekjes voor jonge kinderen?

Tips voor boeken voor ukkies:

Meer weten?

Wil je meer informatie, dan helpen onderstaande websites je op weg:

Voor al je vragen over zwangerschap, opvoeden en opgroeien

Vind mooie, creatieve, veilige en kwalitatieve apps voor jonge kinderen

Ontdek de wereld van de media en ga zelf aan de slag, bijvoorbeeld in Media Ukkie Land

Kenniscentrum over mediawijsheid voor ouders met kinderen.

Digitale prenten- en voorleesboeken ter leesbevordering

Welke app of game past bij de ontwikkeling van jouw kind? Online gids bomvol recensies.

Deskundigen geven antwoord op vragen over kinderen en media

Tijdens de Media Ukkie Dagen krijgen ouders van jonge kinderen tips over mediaopvoeding

Informatie, hulp en advies voor ouders en opvoeders