De toekomst

Gezondheid 2.0

Digitale zorg » hoe kan technologie de gezondheidszorg verbeteren?

Gezondheid 2.0 is zorg via internet. Denk hierbij aan een consult via de webcam, digitale dossiers, zelfdiagnose via apps, videovoorlichting, telemonitoring en zelfs chirurgie op afstand.

Digitale zorg heeft voordelen, zowel voor de patiënt als voor de arts. Maar er zijn ook risico’s. Zo heeft elke Nederlander te maken met de bescherming van zijn/haar persoonlijke gegevens in het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD).

Voordelen van eHealth

Gezondheid 2.0 noemen we ook wel eHealth, digitale zorg, zorg-op-afstand of telemedicine. Een groot voordeel is zorg op afstand. Hierdoor wordt een patiënt in de gaten gehouden zonder dat arts, chirurg of zorgverlener erbij aanwezig zijn. Zij krijgen dan bijvoorbeeld automatisch een seintje wanneer de hartslag van hun patiënt daalt. Dit bespaart zowel de zorgverlener als de patiënt tijd. Ook op administratie- of reiskosten kan worden bespaard. Bij een operatie op afstand (telechirurgie) bestuurt de chirurg robotarmen.

Dankzij internet hebben we ook meer kennis en vaardigheden om een gezonde leefstijl na te streven. Dit noemen we health literacy.

Risico’s van eHealth

Internet is gevoelig als het gaat om de bescherming van persoonlijke gegevens. Reële gevaren zijn:

  • De mogelijkheid dat privégegevens bij onbevoegden terecht komen
  • Het hacken van gegevens

Ook zou eHealth mogelijk sommige groepen mensen uitsluiten. Uit ons dossier Digitale Kloof blijkt dat met name ouderen, allochtonen, minima en verstandelijk beperkten (LVB-ers) soms moeite hebben om digitaal bij te blijven.

Tot slot kunnen mensen digitale zorg ervaren als onpersoonlijk, vanwege het ontbreken fysiek contact of persoonlijke non-verbale zorg.

Elektronisch patiëntendossier (EPD) en Landelijk Schakel Punt (LSP)

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) maakt het uitwisselen van medische informatie mogelijk. Zorgverleners kunnen informatie over een patiënt vanuit het hele land opvragen en inzien, mits zij daartoe bevoegd zijn.

Jouw gegevens komen pas in het EPD terecht als jij daar toestemming voor geeft. Dat kan via de website ikgeeftoestemming.nl. Kijk ook bij de FAQ’s voor meer informatie over je privacy en het EPD.

Het is overigens (nog) niet mogelijk om ook zelf je EPD in te zien. Dit komt omdat het internet bij mensen thuis vaak onvoldoende is beveiligd. Wel kun je inzage aanvragen bij je zorgverlener.

De toekomst van digitale zorg

Nederlandse artsen en patiënten maken, in vergelijking met het buitenland, veel gebruik van eHealth-toepassingen. Uit de eHealth-monitor 2014 blijkt tevens dat Nederland goed op weg is om de mogelijkheden van eHealth te benutten.

Zo experimenteert het Máxima Medisch Centrum met Virtual Reality-brillen. Met de VisitU wanen patiënten van de kinderafdeling zich weer even thuis. Via een livestream kunnen ze 180 graden rondkijken in hun eigen huis en met familie en vrienden praten. Een ziekenhuisverblijf moet hiermee aangenamer worden voor kinderen. Ook wordt aangenomen dat dit het herstel bevordert.

Veelgestelde vragen

Kunnen apps de gezondheidszorg efficienter maken?

Veel apps concentreren zich op voeding, beweging, slaap, stress en sociale interactie. Dit kan op lange termijn leiden tot meer geïndividualiseerde gezondheidszorg.

Ziekenhuizen gebruiken nu al apps waarmee ze patiënten op afstand kunnen volgen en begeleiden. Patiënten hoeven zich daardoor minder vaak te melden in het ziekenhuis en voelen zich veiliger. En, niet onbelangrijk, dit kan een enorme kostenbesparing met zich meebrengen.

Beschermt het Electronisch Patienten Dossier (EPD) mijn privacy?

Jouw gegevens komen pas in het EPD terecht als jij daar toestemming voor geeft. Dat kan via de website ikgeeftoestemming.nl.

Er is veel weerstand tegen het EPD-LSP. Men is bang voor schending van privacy door onbevoegden zoals bedrijfsartsen, werkgevers en (zorg)verzekeringsmaatschappijen of hypotheekverstrekkers. Meer weten? Kijk dan eens op ikgeentoestemming.nl, de tegenhanger van bovengenoemde website.

Kijktip: Zembla maakte deze documentaire over de jacht van zorgverzekeraars op medische gegevens.

Wat moet je weten over het EPD voor kinderen?

Kinderen van 0 tot 19 jaar hebben sinds 2010 een eigen elektronisch dossier: het Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg (DD JGZ). Vroeger heette dit het Elektronisch Kind Dossier (EKD). Dit is eenzelfde soort rapport als EPD. Ook hier is weerstand tegen.

Meer weten? Deze artikelen gaan over de privacy van je kind binnen het DD JGZ:

Wat zijn voorbeelden van digitale gezondheidszorg?

Via apps kan een e-consult worden aangevraagd of op afstand een diagnose worden gesteld. Bijvoorbeeld met de app Huidmonitor, waarmee je een verdacht plekje op je huid fotografeert en deze naar je huisarts verstuurt.

Een digitale patiëntenwijzer geeft de patiënt inzicht in de kwaliteitsverschillen tussen ziekenhuizen, bijvoorbeeld bij de behandeling van kanker. Kankerpatiënten kunnen aangeven wat ze belangrijk vinden en vervolgens adviseert de patiëntenwijzer welk ziekenhuis het beste bij hun wensen past.

Meer weten?

Wil je meer informatie over digitale gezondheidszorg, dan kun je bij deze organisaties terecht:

Houdt zich bezig met vraagstukken op het snijvlak van wetenschap, technologie en samenleving

Zet zich o.a. op het gebied van gezondheid in voor combinatie van technologische en sociale innovatie

Advies, workshops en trainingen over mediawijsheid aan professionals in de zorg