De toekomst

Kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie is de intelligentie waarmee machines, software en apparaten zelfstandig problemen oplossen. Zij imiteren hierbij het denkvermogen van een mens.

Kunstmatige intelligentie is de intelligentie waarmee machines, software en apparaten zelfstandig problemen oplossen. Zij imiteren hierbij het denkvermogen van een mens.

De meningen over kunstmatige intelligentie zijn echter sterk verdeeld. Niemand weet hoe ver de intelligentie van computers reikt. Wat gebeurt er als computers zichzelf gaan verbeteren? Kunnen ze ontsnappen aan menselijke controle? Of uiteindelijk zelfs de mensheid domineren?

Kunstmatige intelligentie lijkt daarom vooralsnog een technologie met vele dilemma’s; de moeite waard om te onderzoeken maar we mogen de ethische en juridische vraagstukken absoluut niet uit het oog verliezen.

Wat is kunstmatige intelligentie (KI) precies?

Kunstmatige intelligentie (KI), of artificiële intelligentie (AI) zijn apparaten die reageren op data of impulsen uit hun omgeving, en op basis daarvan zelfstandig beslissingen nemen. Het gaat bij KI dus niet om de rekenkracht, maar om de mogelijkheid (zelfstandig) te leren en beslissingen te nemen.

De apparaten zijn zich echter niet bewust van de taken die ze uitvoeren. Ze volgen algoritmes en herkennen patronen. Door te leren van hun eigen fouten, leveren ze een beter resultaat. Je spreekt dan ook wel van Machine Learning.

Er zijn ook robots die sociale signalen, zoals gezichtsuitdrukking en intonatie, kunnen lezen. Kismet is zo’n robot. Een dergelijke robot – bijna identiek aan de mens – noemen we een cyborg.

Wil je nog concreter weten wat kunstmatige intelligentie precies is? Bekijk hiernaast het filmpje over de Turingtest van Alan Turing. Bij deze test beoordeelt een jurylid wie de mens en wie de KI is. Het jurylid communiceert met beide via een computer. Deze test is verouderd, maar geeft goede stof tot nadenken.

Kunstmatige intelligentie biedt grote kansen

Kunstmatige intelligentie kan grote voordelen hebben voor de mensheid. Met name de herkenning van spraak, beeld en patronen, de zelfsturende systemen, vertaalmachines, lopende robots en vraag-antwoordsystemen kunnen ons helpen op het gebied van gemak, gebruikerservaring en efficiency.

Ook de gezondheidszorg verwacht grootse dingen van KI. Een intelligente computer zou kleine veranderingen en afwijkingen veel nauwkeuriger kunnen waarnemen en herkennen dan een arts van vlees en bloed. Ook kunnen zij onvermoeibaar zeer gecompliceerde operaties uitvoeren.

» Meer hierover lees je in dossier Gezondheid 2.0

Kunstmatige intelligentie biedt ook grote risico’s

Als samenleving moeten we kritisch zijn over het denkvermogen dat we machines geven. Volgens wetenschapper Nick Bostrom zou een succesvolle KI de beste, maar wellicht ook laatste uitvinding van de mens kunnen zijn.

Samen met honderden andere wetenschappers, waaronder Stephen Hawking, en prominenten presenteerde hij een open brief tijdens het International Joint Conference. In deze brief waarschuwen zij met name voor wapens die autonoom beslissingen kunnen nemen, en zo gevaarlijker zullen zijn dan nucleaire wapens.

Ze pleiten voor meer onderzoek naar het ‘zelflerende aspect’ van kunstmatige intelligentie. Alleen op die manier zullen ontwikkelde systemen blijven doen wat wij – als mensheid – willen.

Praktijkvoorbeelden

In de praktijk maken we al regelmatig gebruik van KI. Bijvoorbeeld wanneer je googelt. Google laat met behulp van intelligente algoritmes de zoekresultaten zo goed mogelijk aansluiten op jouw wensen. Dat dit ook nadelen heeft, lees je in het dossier Filter Bubble.

Ook robots in fabrieken, virtuele karakters in videogames en automatische autobesturing vallen onder KI. Zo experimenteren o.a. Google, Tesla en Mercedes met zelfrijdende auto’s.

Deze apps op je smartphone maken gebruik van KI:

De gevaren van KI worden vooral geïllustreerd door autonome wapens als de killerdrone, een bewapende drone waarmee van afstand kan worden gedood.

Films over KI en AI

Robots en kunstmatige intelligentie zijn al decennia lang een populair onderwerp voor filmmakers. In 1968 werd gefantaseerd over een soortgelijke techniek in de film 2001: A Space Odyssey.

  • De recente film Her gaat over de relatie tussen een digitale assistent en gebruiker
  • Een toekomstbeeld waarin robots identiek zijn aan de mens wordt geschetst in de film Ex Machina

Veel sciencefictionfilms zijn gebaseerd op de gedachte dat KI verantwoordelijk zal zijn voor de ondergang van de mens. Voorbeelden zijn The Matrix, I Robot en Autómata. Machines worden autonoom en kunnen volledig doorontwikkelen zonder onze tussenkomst. Wanneer KI slimmer is dan de mens, noemen we dat superintelligentie.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen KI en Machine Learning?

Machine Learning is soms onderdeel van kunstmatige intelligentie (KI), maar niet altijd. Met Machine Learning wordt data omgezet naar waardevolle informatie. Met deze informatie worden automatische beslissingen gemaakt.

Een mooi voorbeeld zijn de productadviezen van webshops, gebaseerd op het klikgedrag van de klant.

Gaat het bij KI altijd om het simuleren van het menselijk denkvermogen?

Niet altijd. Het gaat vaak om het oplossen van een specifiek probleem, waarbij meestal het menselijk handelen of denken wordt geïmiteerd.

Het draait bij KI om de geautomatiseerde beredenering om conclusies te bereiken.

Wat kan ik nu al doen met KI?

Maak eens gebruik van Siri, Cortana, Google Now of Facebook M. Stel vragen en kijk wat voor antwoorden je krijgt.

Zo krijg je een beeld van hoe KI werkt.

Zijn er opleidingen op het gebied van kunstmatige intelligentie?

Jazeker. De Universiteit van Amsterdam (UvA), Universiteit van Utrecht (UU) en Rijksuniversiteit Groningen (RUG) bieden een bachelor opleiding Kunstmatige Intelligentie aan.

 

Opleiding kunstmatige intelligentie

Opleiding kunstmatige intelligentie

Helpt studenten op basis van kunstmatige intelligentie om slimmer en kritischer informatie te zoeken