Veilig internetten

Cybercrime

Van virus tot phishing en hack; wat moet je weten over cybercriminaliteit?

Cybercrime is criminaliteit waarbij gebruik wordt gemaakt van internet.

We zijn overal en altijd online; thuis, op school en op ons werk. Aandacht voor cyberveiligheid is dus geen overbodige luxe.

Dit zijn de meest voorkomende vormen van online criminaliteit

Virussen/Malware

Virussen zijn de meest voorkomende vorm van cybercrime. Kwaadwillenden installeren schadelijke software die zich in je computer nestelt.

Er zijn verschillende manieren om dit te voorkomen en te bestrijden:

  • Installeer nooit software van onbekende partijen
  • Installeer een antivirusprogramma

Malware is een verzamelnaam voor kwaadaardige software. Het woord is een samenvoeging van het Engelse malicious software.

Ransomware

Ransomware is een vorm van malware die je computer blokkeert en dit vervolgens gebruikt als chantagemethode. De bedreigingen variëren van het openbaar maken van pornosites die ze hebben bezocht, tot het versleutelen van persoonlijk bestanden waardoor deze niet meer toegankelijk zijn.

Ben je slachtoffer geworden van ransomware of wil je weten hoe je dit kunt voorkomen? Op www.nomoreransom.org vind je tips en informatie.

Cryptoware

Cryptoware is een vorm van malware dat je bestanden onherstelbaar vernietigt: je financiën, klantenbestanden of foto’s. De criminelen vragen geld en zeggen in ruil daarvoor de bestanden weer beschikbaar te maken.

Wat te doen? De enige maatregel om je te wapenen tegen deze vorm van cybercriminaliteit is regelmatig back-ups maken en deze op een aparte schijf te bewaren. Een remedie achteraf is er niet.

Hacken

Met hacken wordt bedoeld dat de beveiliging van je software wordt omzeild. Denk hierbij aan de naaktfoto’s van Hollywood-sterren die werden gestolen uit de cloud, twitter-accounts van kranten die worden gehackt, het hacken van DigiD en DDos-aanvallen op banken. In het laatste geval worden grote hoeveelheden data naar de server van de bank gestuurd, waardoor het systeem overbelast raakt.

Wat te doen?

Visueel hacken

Met visueel hacken verzamelen cybercriminelen vertrouwelijke informatie door naar het scherm van een ander te kijken. Dit wordt ook schoudersurfen genoemd.

Visueel hacken is een groeiend probleem, omdat pc’s en laptops steeds vaker in openbare ruimtes gebruikt worden.

Identiteitsfraude en phishing

Bij identiteitsfraude misbruiken mensen gegevens om zich voor te doen als iemand anders. Vaak worden hierbij abonnementen afgesloten of rekeningen op iemands naam geopend. Zorg ervoor dat je sterke wachtwoorden gebruikt en let erop welke informatie je online vrijgeeft.

Een veelgebruikte manier om aan gegevens te komen is door middel van phishing. Hierbij wordt via vervalste websites of e-mails gevraagd om je gegevens.

Wat te doen?

Identiteitshack

Een online vorm van identiteitsfraude is een identiteitshack. Daarbij worden iemands naam, profielfoto en andere persoonlijke informatie gekopieerd en misbruikt op internet. Iemands privacy wordt hierbij ernstig geschaad, bovendien grenst deze laster aan cyberpesten.

Mijn Kind Online en De Kinderombudsman willen dat sociale netwerken sneller optreden bij misbruik. Zij kunnen nepaccounts, foto’s en ander materiaal verwijderen. Aanleiding hiervoor is het verhaal van de 13-jarige Freek. Zijn naam en foto werden ernstig gebruikt op nepaccounts in binnen- en buitenland.

» Lees het verhaal van Freek

Klikfraude

Klikfraude is een vorm van online oplichting waarbij nepadvertenties worden getoond. Hoe vaker op zo’n advertentie wordt geklikt, hoe meer adverteerders betalen. Via geïnfecteerde computernetwerken worden de verdiensten doorgesluisd naar criminelen. Ook het oprichten van neppagina’s en -berichten ten tijde van rampspoed, doen oplichters met als doel om geld te verdienen.

Grooming

Op internet is grooming de term die we gebruiken voor digitaal kinderlokken; het contact leggen met kinderen door een volwassene. Het doel is seksueel contact.

Wat te doen? Meer daarover in ons dossier grooming.

Koop- en verkoopfraude

Ook bij het kopen en verkopen via internet wordt gefraudeerd. Het gaat daarbij vooral om bestelde en betaalde spullen die niet geleverd zijn. In 2013 werden bijna 450.000 mensen slachtoffer van deze vorm van internetfraude.

Je online veiligheid vergroten? Aan de slag!

Je kunt je eigen online veiligheid vergroten. Dit kun je doen (of laten):

  • Maak gebruik van sterke wachtwoorden
  • Doe deze quiz en test jezelf, je digitale gedrag én je kennis over digitale veiligheid.
  • Zet zo min mogelijk persoonlijke gegevens online
  • Maak zo min mogelijk gebruik van openbare wifi
  • Koppel accounts niet aan elkaar
  • Maak regelmatig back-ups
  • Versleutel de data op je apparaten
  • Gebruik – zeker bij internetbankieren – een beveiligde website (https://)
  • Geef nooit informatie over je bankrekeningnummer, pincode of pasnummer via telefoon, e-mail of aan iemand die zegt bij je bank te werken
  • Meer tips voor veilig online bankieren
  • Heb je mail ontvangen van een onbekende afzender? Klik niet op linkjes.
  • Heb je mail ontvangen in gebrekkig Nederlands, slechte grammatica en rare zinsopbouw? Klik niet op linkjes.
  • Google anoniem. Daarover meer in ons dossier online privacy.
  • Zorg voor een goede, up-to-date virusscanner
  • Gebruik geen Internet Explorer. Browsers als Firefox en Chrome zijn veiliger.
  • Gebruik geen Windows XP, deze is niet meer veilig
  • Beveilig je smartphone

Veelgestelde vragen

Hoe veilig is (openbare) wifi?

Thuis kun je je wifi-netwerk goed beveiligen. Maar buitenshuis, zoals in de horeca, op een evenement of op het vliegveld, is dat lastiger. Daar is 3G/4G aan te bevelen.

Volgens veiliginternetten.nl is het gebruik van een openbaar wifi-netwerk nooit veilig, ook niet als er wachtwoord wordt gebruikt.

» Tips om veilig openbare, draadloze netwerken te gebruiken
» Tips om je wifi-netwerk thuis te beveiligen
» 3 manieren om veilig gebruik te kunnen maken van openbare wifi

Wat is een sterk wachtwoord?

Een sterk wachtwoord is niet te raden en moeilijk te kraken door een computer. De website veiliginternetten.nl geeft deze tips:

  • Gebruik nooit voor de hand liggende woorden of reeksen, zoals de naam van je partner of kinderen, reeksen als 12345 of qwerty, welkom01 of één bestaand woord uit het woordenboek
  • Gebruik naast gewone letters en cijfers ook hoofdletters, leestekens en bijzondere karakters, zoals @, &, % en =
    Pas op: de 1e tip blijft gelden: geen bestaand woord en daarvan de a vervangen door @ of i door 1. Hackers kennen deze trucjes ook.
  • Maak een wachtwoord van minimaal 8 karakters. Dat is het minimum, hoe langer hoe beter.
  • Pas een Shift-ritme toe. Dat betekent dat je bv. bij de eerste 5 karakters van je wachtwoord de Shift-toets ingedrukt houdt en bij de tweede 5 karakters niet. Med!@w1j$? wordt dan MED!@w1j$?

Hoe sterk is jouw wachtwoord? Check het op jewachtwoord.nl.

Hoe weet ik of een website veilig is?

Een beveiligde website herken je aan ‘https’ in de adresbalk van je browser. Vaak zie je dan ook het icoontje van een slotje.

Waar vind ik cijfers over identiteitsfraude?

Opleidingsinstituut VCA maakte in 2014 deze infographic met feiten en cijfers over identiteitsfraude. Ze verwerkten er tevens enkele tips in.

Waar vind ik statistieken over cybercriminaliteit in Nederland?

Het CBS publiceert regelmatig cijfers en statistieken over (digitale) veiligheid in Nederland. Daaruit kun je de huidige stand van zaken afleiden.

Wat is een hoax?

Bij een hoax wordt een waarschuwing per e-mail, of op sociale netwerken, verspreid. De informatie is niet waar, maar wordt als de waarheid gepresenteerd. Je wordt gevraagd het bericht met zo veel mogelijk mensen te delen.

Waar kun je internetfraude melden?

Als je slachtoffer wordt van internetfraude, kun je aangifte doen bij de politie.

Bij phishing kun je ook de organisatie waarschuwen uit wiens naam je de phishing e-mail ontvangt. De meeste Nederlandse banken hebben hiervoor een apart mailadres.

Meer weten?

Wil je meer informatie over (online) veiligheid, dan helpen deze organisaties je op weg:

Meldknop.nl - Iets vervelends gebeurd op internet? Meld het hier!

Website met tips, trics en uitleg om veilig te internetten

Initiatief van overheid, bedrijfsleven en wetenschap om de kennis over online veiligheid te vergroten